Logo Federacji Organizacji Kresowych
Logo Federacji Organizacji Kresowych
                                                                                     
Federacja Organizacji Kresowych
                                                                                     
Strona Główna              o nas              Oświadczenia               Federacja               Archiwum              Kontakt              Strony o kresach
Sprawy Ogólne                 Białoruś                 Litwa                 Ukraina
© Federacja Organizacji Kresowych
siedziba:
Krakowskie Przedmieście 64
00-322 Warszawa


Białoruś: Konferencja w 100-lecie urodzin Jerzego Giedroycia
onet.pl, 2006-06-09


Międzynarodowa konferencja naukowa, zorganizowana w ramach obchodów Roku Jerzego Giedroycia, rozpoczęła się w piątek w jego rodzinnym mieście, Mińsku, z udziałem współpracowników twórcy paryskiej "Kultury". W dwudniowym spotkaniu pod nazwą "Koncepcja ULB (Ukraina, Litwa, Białoruś) - od idei do realizacji. W 100-lecie urodzin Jerzego Giedroycia" uczestniczą naukowcy z Polski, Białorusi, Litwy, Ukrainy i Rosji.

Wśród gości specjalnych są współpracownicy paryskiej "Kultury" i Instytutu Polskiego w Paryżu: publicysta Leopold Unger, politolog i historyk Bohdan Osadczuk oraz rosyjska poetka, dziennikarka i obrończyni praw człowieka Natalia Gorbaniewska, laureatka nagrody im. Giedroycia w 2005 r.

Za największe osiągnięcie Giedroycia i "Kultury" prof. Osadczuk uznał wypracowanie koncepcji, która - zrodzona na emigracji - znalazła uznanie w kraju. Koncepcji, wedle której Polska powinna stać się ośrodkiem głębokich przekształceń w całej sowieckiej Europie.

"Oparte to miało być na sojuszu z sąsiadami, przede wszystkim z wolnymi, niepodległymi i demokratycznymi republikami Litwy, Ukrainy, Białorusi i samej Rosji" - przypomniał Osadczuk, podkreślając wizjonerstwo Giedroycia, który koncepcję tę głosił 60 lat temu.

"Idea Giedroycia przyniosła plony na odcinku ukraińskim i litewskim, mniej na białoruskim, a zupełnie się nie udała na rosyjskim" - ocenił profesor w rozmowie z PAP.

Zaznaczył, że w Rosji nie ma takich polityków, którzy otwarcie przyznaliby się do gotowości współpracy z Polską. "To poważny sukces, że na Białorusi opozycja jest propolska w sensie testamentu Giedroycia" - ocenił.

Według niego, na Białorusi jest szansa na realizację tej wizji, ale w perspektywie. "Mówiąc brutalnie, jest to związane z polityczną długowiecznością prezydenta Alaksandra Łukaszenki. Opozycja będzie rosła, to kwestia czasu" - dodał.

Przed "przeholowaniem" w polityce wobec Białorusi ostrzegł Leopold Unger. "Ważne jest szukanie takich możliwości, by nie ryzykować konfliktu, lecz zapewnić dojście we współpracy między Polską, Litwą i Białorusią do takiego przestrzegania zasad demokratycznych, jakie tylko jest możliwe" - powiedział.

Natalia Gorbaniewska przypomniała, że Giedroyć był inicjatorem solidarności wschodnioeuropejskiej na emigracji. Jego koncepcja w kręgach rosyjskich traktowana była jako pomysł dla wielu dyskusyjny. "W ograniczonych kręgach, ale działała i mam nadzieję, że jeszcze ma przed sobą pole do działania" - powiedziała Gorbaniewska w rozmowie z PAP.

Przyznała, że Białoruś była zawsze najsłabszym ogniwem w wizji Giedroycia. Wskazała na słabość białoruskiej emigracji i ruchu dysydenckiego. "Jest to bardzo zatomizowane społeczeństwo ze strasznie małą świadomością narodową" - oceniła.

Konferencja w 100-lecie urodzin Giedroycia odbywa się w ambasadzie RP na Białorusi. Pierwotnie planowano przeprowadzić ją w centrum kongresowym, jednak białoruskie władze nie wydały na to zgody - wyjaśnił dyrektor Instytutu Polskiego w Mińsku, Cezary Karpiński.

Instytut Polski jest współorganizatorem konferencji wraz z Towarzystwem Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu oraz Międzynarodowym Stowarzyszeniem Białorutenistów.