Logo Federacji Organizacji Kresowych
Logo Federacji Organizacji Kresowych
                                                                                     
Federacja Organizacji Kresowych
                                                                                     
Strona Główna              o nas              Oświadczenia               Federacja               Archiwum              Kontakt              Strony o kresach
Sprawy Ogólne                 Białoruś                 Litwa                 Ukraina
© Federacja Organizacji Kresowych
siedziba:
Krakowskie Przedmieście 64
00-322 Warszawa


Polacy już 15 lat czekają na ziemię

Prezydent Lech Kaczyński rozpoczął wczoraj w Wilnie oficjalną wizytę z okazji 15. rocznicy wznowienia stosunków dyplomatycznych między Rzecząpospolitą Polską i Republiką Litewską. Choć polscy politycy, a częściowo także mieszkający na Litwie Polacy, wskazują na potrzebę utrzymania dobrych wzajemnych stosunków, zwłaszcza ci ostatni wspominają, że po 15 latach nadal wiele kwestii pozostaje nieuregulowanych. W rozwiązaniu problemów m.in. polskiej społeczności, ale także innych mniejszości, będzie pomagał przedstawiciel Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, który dziś zostanie mianowany przez premiera tego kraju na stanowisko ds. mniejszości narodowych. Tuż po przylocie prezydenta i towarzyszącą mu małżonkę przywitał w Pałacu Prezydenckim przywódca Republiki Litewskiej Valdas Adamkus. Następnie szefowie obu państw zjedli prywatny obiad. Lech Kaczyński będzie rozmawiał z prezydentem Valdasem Adamkusem m.in. o Polakach na Litwie, warunkach działania rafinerii w Możejkach, a także na temat polityki regionalnej, współpracy energetycznej i sytuacji na Ukrainie oraz Białorusi. PKN Orlen podpisał pod koniec maja z Jukosem umowę kupna 53,7 proc. akcji Możejek za 1,492 mld USD, a na podstawie umowy z rządem Litwy płocki koncern ma kupić od niego dodatkowe 30,66 proc. akcji litewskiej rafinerii.
Polski prezydent podejmie też temat związany z dokończeniem budowy międzynarodowych połączeń komunikacyjnych: drogi szybkiego ruchu Via Baltica i linii kolejowej Rail Baltica, które mają połączyć kraje bałtyckie - przez Polskę - z Europą Zachodnią.
Mieszkający na Wileńszczyźnie Polacy podkreślają, że nie chcą, by ich sprawy zepsuły dwustronne relacje. Wskazują jednak, że niektóre problemy czekają już 15 lat na rozwiązanie. Chodzi tu głównie o kwestię zwrotu ziemi w tym rejonie. Polacy tymczasem nie unikają podejmowania odpowiedzialności za sprawy ważne dla mieszkańców Litwy. Przedstawiciele AWPL wsparli koalicję rządową na Litwie i deklarują pomoc w pracach nowego rządu. Liczą jednak również na zmianę niechętnego dotychczas nastawienia władz litewskich do ich problemów.
Szansą na zbliżenie stanowisk jest udział czworga przedstawicieli AWPL w rządzie Litwy. Dwoje z nich rozpoczęło już pracę, dwóch pozostałych czeka na nominację. Dziś Tadeusz Andrzejewski zostanie mianowany na stanowisko doradcy premiera Litwy ds. mniejszości narodowych. Powodem przesunięcia nominacji o jeden dzień był opóźniony powrót premiera Litwy Gediminasa Kirkilasa z wizyty w Japonii.
Szef litewskiego rządu zgodził się pod koniec sierpnia nominować kandydata polskiej partii na stanowisko doradcy ds. mniejszości narodowych. Z uzgodnień pomiędzy AWPL a obecną koalicją rządową na Litwie wynika, że funkcję doradcy premiera obejmie Tadeusz Andrzejewski, obecny doradca mera rejonu wileńskiego.
Kilka dni temu funkcję doradcy ministra gospodarki objęła zaproponowana przez środowiska polskie Beata Maluszycka. W najbliższych dniach ma zostać również powołany - na stanowisko wiceministra spraw zagranicznych - Jarosław Niewierowicz. Jednak dowiedzieliśmy się, że litewski premier nie podjął jeszcze decyzji w jego sprawie i ma pewne zastrzeżenia co do tej kandydatury. Czwarty przedstawiciel AWPL - Czesław Olszewski - już od kilku tygodni pełni funkcję wicenaczelnika okręgu wileńskiego.
Przyznanie stanowisk w litewskich władzach jest efektem negocjacji w sprawie pozostania dwóch posłów Akcji Wyborczej Polaków na Litwie w mniejszościowym rządzie Gediminasa Kirkilasa. Pod koniec sierpnia przedstawiciele Polaków zakończyli negocjacje w tej sprawie z Litewskim Ludowym Związkiem Chłopskim (LLZCh).
Przypomina się przy tej okazji, że w wyniku niedawnego porozumienia z przedstawicielami litewskiego rządu do jego programu wpisano postulaty ważne dla polskiej społeczności na Litwie. Chodzi o zwiększenie o 10 procent tzw. koszyka ucznia, czyli sumy dotacji państwowych dla szkół mniejszości narodowych.

Aneta Jezierska

Najważniejsze dla Polaków na Litwie sprawy, które wciąż czekają na załatwienie:

* zwrot ziemi Polakom w okręgu wileńskim; wywłaszczenie Polaków przez Sowietów i brak zwrotu ziemi wpływa na obniżenie pozycji ekonomicznej tych osób;

* reforma edukacji;

* problem podręczników dla polskich szkół; mimo że litewskie władze zagwarantowały naukę na poziomie szkoły średniej, występują problemy z podręcznikami uniemożliwiające realizowanie tego zapisu;

* problem sztucznej zmiany narodowościowej wynikający z blokowania zwrotu ziemi Polakom i oddawania jej przybyszom narodowości litewskiej; skutkiem tego zmniejsza się liczba Polaków, a co za tym idzie - maleje wpływ naszych rodaków na władzę samorządową.

JS



"Nasz Dziennik" 5.09.2006, Nr 207