Logo Federacji Organizacji Kresowych
Logo Federacji Organizacji Kresowych
                                                                                     
Federacja Organizacji Kresowych
                                                                                     
Strona Główna              o nas              Oświadczenia               Federacja               Archiwum              Kontakt              Strony o kresach
Sprawy Ogólne                 Białoruś                 Litwa                 Ukraina
© Federacja Organizacji Kresowych
siedziba:
Krakowskie Przedmieście 64
00-322 Warszawa


Związek Polaków na Litwie

Oświadczenie

Z okazji obchodów 15. rocznicy wznowienia stosunków dyplomatycznych między Polską i Litwą


Wilno, 5 września 2006 r.

Polska i Litwa uroczyście obchodzą doniosłe wydarzenie, jakim jest 15-lecie wznowienia stosunków dyplomatycznych pomiędzy naszymi krajami. Związek Polaków na Litwie jako najliczniejsza i reprezentacyjna organizacja polskiej społeczności na Litwie, podziela radość i satysfakcję z dorobku i osiągnięć we wzajemnych, bardzo dynamicznych kontaktach sąsiadujących narodów w ciągu ostatnich 15 lat. Z nieukrywanym zadowoleniem i dumą możemy stwierdzić, że od wznowienia stosunków dyplomatycznych, polsko-litewskie relacje przekształciły się z nacechowanych dystansem i niepewnością, w dobrosąsiedzkie, a w szerszej perspektywie europejskiej - również strategiczne.

W sposób szczególny warte są odnotowania wzajemne wspieranie się i wzajemna pomoc naszych państw w osiągnięciu strategicznego celu, jakim było przystąpienie do Unii Europejskiej oraz polskie starania na rzecz przyjęcia Litwy do NATO. Historyczne hasło: "Za naszą i waszą wolność", znalazło wówczas swój pełny wyraz również w czasach pokojowych.

Godne odnotowania jest też znaczące zintensyfikowanie relacji gospodarczych w omawianym okresie. Jednak na tym polu pozostają jeszcze ważne, a nie rozwiązane dotąd kwestie, jak np. konieczność stworzenia mostu energetycznego czy poprawienia infrastruktury pomiędzy naszymi krajami.

Mówiąc o pilnych sprawach do załatwienia, nie sposób, nawet w tak uroczystej chwili, pominąć najważniejszych problemów społeczności polskiej na Litwie. Po 15 latach, wciąż sprawą najwyższej wagi, niecierpiącą już zwłoki, jest restytucja ziemi obywatelom Litwy polskiej narodowości w Wilnie i wokół stolicy. Z powodu licznych nadużyć, czy wręcz nihilizmu prawnego, jaki miał i nadal ma miejsce w poczynaniach urzędników i polityków sprawujących władzę lokalną w stolicy i powiecie wileńskim, zwrot byłej własności ziemskiej wilnianom oraz mieszkańcom bezpośrednich okolic Wilna, znalazł się pod znakiem zapytania. Nawet niektórzy najwyżsi urzędnicy w państwie i sejmowi kontrolerzy alarmują już, że w razie dalszego nieprzestrzegania obowiązujących ustaw przez władze Wilna oraz biernej postawy kierownictwa administracji powiatu wileńskiego, zwrot ziemi na tym terenie zakończy się fiaskiem. Urzędnicy samorządowi dotychczas nie przedstawili pełnej informacji o podlegającej zwrotowi ziemi na terenie stolicy, choć minęło już 5 lat od orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, mówiącego o zwrocie całej wolnej (niezabudowanej) ziemi na terenie miast byłym właścicielom. Umyślne hamowanie zwrotu ziemi w Wilnie powoduje, że byli właściciele nie mogą też ubiegać się o należną im prawnie rekompensatę utraconej w mieście ziemi w podmiejskich miejscowościach. Już w najbliższym czasie może to stać się w ogóle niemożliwe z racji na masowe przenoszenie ziemi pod Wilno z głębi kraju. Taki bieg spraw doprowadzi do niemożliwego do zaakceptowania finału reformy w stolicy i wokół niej, kiedy prawowici właściciele z tych terenów pozostaną bez ziemi (względnie będą zmuszani do przyjęcia rekompensat ziemskich na rubieżach kraju), podczas, gdy logicznie i prawnie należna im ziemia zostanie rozdysponowana wśród osób pozamiejscowych. Warto też odnotować, że praktycznie niekontrolowany proces masowych administracyjnych przesiedleń pod Wilno prowadzi do zmian narodowościowych na tym terenie i rozproszenie zwartego skupiska zamieszkałych tu Polaków. Powoduje to zmiany demograficzne na obszarach od wieków zamieszkałych przez Polaków. Praktyki te są sprzeczne z 15. artykułem Polsko-Litewskiego Traktatu, który głosi "...strony w szczególności: - powstrzymają się od jakichkolwiek działań mogących doprowadzić do asymilacji członków mniejszości narodowej wbrew ich woli oraz zgodnie ze standardami międzynarodowymi powstrzymają się od działań, które prowadziłyby do zmian narodowościowych na obszarach zamieszkałych przez mniejszości narodowe".

Polaków na Litwie od lat nurtuje cały szereg innych ważnych problemów, np. dotyczących oświaty polskiej, praw obywatelskich itd., które są ciągle przez nas akcentowane i poruszane w polsko-litewskich relacjach na najwyższym szczeblu.

Uroczyście obchodząc 15. rocznicę wznowienia stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską i Litwą, w warunkach dynamicznie rozwijających się dobrosąsiedskich stosunków, ufamy i wyrażamy nadzieję, że już w najbliższym czasie zapadną odpowiednie decyzje polityczne, wychodzące naprzeciw wieloletnim oczekiwaniom polskiej mniejszości narodowej na Litwie

Michał Mackiewicz
Prezes ZPL