Logo Federacji Organizacji Kresowych
Logo Federacji Organizacji Kresowych
                                                                                     
Federacja Organizacji Kresowych
                                                                                     
Strona Główna              o nas              Oświadczenia               Federacja               Archiwum              Kontakt              Strony o kresach
Sprawy Ogólne                 Białoruś                 Litwa                 Ukraina
© Federacja Organizacji Kresowych
siedziba:
Krakowskie Przedmieście 64
00-322 Warszawa


Zmarł Wiktor Poliszczuk

Znakomity historyk i politolog prof. Wiktor Poliszczuk zmarł w Oakville w Kanadzie. Był doskonałym znawcą problematyki nacjonalizmu ukraińskiego, wskazując w swoich publikacjach na jego faszystowski charakter i odkłamując narosłe wokół niego mity historyczne, jakoby UPA była organizacją narodowowyzwoleńczą czy też miała charakter ochotniczy.


Wiktor Poliszczuk urodził się w 1925 r. w Dubnie na Wołyniu. Jego ojcem był prawosławny Ukrainiec Bartłomiej, a matką Polka Janina. Rodzice wychowali jego i rodzeństwo w duchu chrześcijańskim i patriotyzmu ukraińskiego, który szanuje przedstawicieli innych narodowości, oraz w lojalności wobec Polski. Podczas II wojny światowej jego ojciec został rozstrzelany przez komunistów, a Wiktora wraz z matką i siostrami deportowano na Syberię, gdzie pracował przy budowie kolei. W 1946 r. rodzinę Poliszczuków repatriowano do Polski. Wiktor po ukończeniu liceum pedagogicznego pracował początkowo jako nauczyciel. Potem skończył studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim i został adwokatem. Podjął badania nad problemem nacjonalizmu ukraińskiego. Obronił doktorat z politologii na temat ideologii nacjonalizmu ukraińskiego na Uniwersytecie Wrocławskim, a habilitował się na Uniwersytecie Śląskim. W 1981 r. wyjechał do Kanady, gdzie rozwinął swoje badania nad nacjonalizmem ukraińskim. Jest autorem ponad 20 książek dotyczących tego tematu, takich jak m.in.: "Gorzka prawda: zbrodniczość OUN-UPA", "Ideologia nacjonalizmu ukraińskiego", "Fałszowanie historii najnowszej Ukrainy", "Ocena polityczna i prawna OUN i UPA", "Pojęcie integralnego nacjonalizmu ukraińskiego", "Ukraińskie ofiary OUN-UPA", "Integralny nacjonalizm ukraiński jako odmiana faszyzmu", oraz historii najnowszej, m.in.: "Prawa człowieka w teorii i praktyce ZSRR", "Prawa narodów w teorii i praktyce ZSRR" i "Zarys anatomii bolszewizmu". Napisał ponadto ponad 250 artykułów, recenzji i innych publikacji. Był autorem "Naszego Dziennika".
Poliszczuk znany jest z przeprowadzenia dogłębnej analizy ideologii nacjonalizmu ukraińskiego na podstawie szeregu dokumentów archiwalnych wytworzonych przez struktury OUN-UPA.
W swoich pracach wskazywał, że Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów winna być postrzegana jako organizacja typu faszystowskiego. Negował stawiane przez historyków tezy, jakoby OUN-UPA miała charakter narodowowyzwoleńczy, a także by UPA była jednostką ochotniczą. Za niedopuszczalne uważał próby porównywania bandyckiej działalności UPA z polską Armią Krajową. Jako bezsensowne i nielogiczne określił także tezy, że OUN-UPA stawiała opór Sowietom i Niemcom. W swoich pracach i wystąpieniach wskazywał, że obecnie nagminnie zatajane są fakty o nacjonalizmie ukraińskim. Wytykał m.in. polskim naukowcom zajmującym się tą problematyką pomijanie wielu kwestii dotyczących nacjonalizmu ukraińskiego, głównie jego programu politycznego. Podkreślał, że znajomość tych problemów ma istotne znaczenie przy dokonywaniu ocen tego ruchu ideologicznego i jego owoców, czyli rzezi Polaków oraz Ukraińców. Naukowiec krytykował również zakłamywanie najnowszej historii stosunków Polski i Ukrainy i wybielanie OUN-UPA czy też czczenie ich działaczy przez władze niepodległej Ukrainy.
Poliszczuk został odznaczony w 1998 r. przez Kongres Polonii Kanadyjskiej Złotą Odznaką Zasługi za działalność na rzecz Polonii. Msza św. pogrzebowa odbędzie się dzisiaj w kościele św. Antoniego (St. Anthony's Polish Catholic Church) w Oakville (Ontario).

Zenon Baranowski
"NASZ DZIENNIK" ;19 listopada 2008, Nr 270